Chào mừng đến với Website Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bạc Liêu !!!                                 

 
 

SỐ LƯỢT TRUY CẬP

3
8
4
2
9
1
5
Khí tượng thủy văn Thứ Ba, 01/04/2014, 07:45

Giải pháp nào để dân an cư

Hầu hết lãnh đạo ngành nông nghiệp các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long mà chúng tôi tiếp xúc đều cho biết, hệ thống kênh mương nội đồng của địa phương chưa đồng bộ, nên hiệu quả ngăn mặn, trữ ngọt chưa được phát huy cao. Họ mong muốn Trung ương cần dành nhiều nguồn vốn hơn nữa, kể cả tranh thủ các nguồn vốn nước ngoài để đầu tư cho người dân đồng bằng sông Cửu Long ứng phó, chống chọi với nước biển dâng, xâm thực mặn và nhất là tình trạng thiếu nước ngọt sinh hoạt trong mùa khô.

  *Từ thực tế địa phương   

  Theo đánh giá của các chuyên gia về môi trường và thực tế tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, tình trạng xâm mặn thường năm sau cao hơn năm trước và lấn sâu vào đất liền. Có nhiều nguyên nhân trong đó có yếu tố sụt lún đất do khai thác nước ngầm quá mức, thiếu bồi đắp phù sa do thượng nguồn bị các đập thủy điện chặn lại, nước biển dâng, xói lở bờ sông....  

  Theo nhận định của Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam bộ thì năm nay xâm nhập mặn tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long xuất hiện sớm hơn trung bình hàng năm khoảng 1 tháng và lấn sâu vào nội đồng từ 40 - 50 km. Cá biệt tại một số nơi thuộc các tỉnh Sóc Trăng, Trà Vinh, Bến Tre, Tiền Giang, Long An còn vào sâu tới 50 - 60 km.  

  Theo số liệu quan trắc mới nhất hiện độ mặn đo được tại các trạm dọc sông Tiền cao hơn năm 2013 từ 4,0 - 14,0g/l, trên sông Hậu từ 6,0 - 9,0 g/l. Nhìn chung độ mặn phổ biến ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long đến nay đều bằng hoặc cao hơn một chút cho với cùng kỳ năm trước. 

  Nhằm chống xâm mặn, từ cuối tháng 12 năm ngoái, Chi cục Thủy lợi tỉnh Kiên Giang đã đóng hệ thống cống ngăn mặn ven biển Rạch Giá - Ba Hòn để trữ ngọt. Đồng thời thực hiện quan trắc, cảnh báo sớm đối với biến đổi khí hậu và nước biển dâng, xây dựng phương án tiêu thoát nước cục bộ và các trạm bơm dọc hơn 200 km bờ biển của tỉnh.  

  Ông Nguyễn Huỳnh Trung, Phó chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Kiên Giang cho biết: từ đầu mùa khô, tỉnh đã chủ động đắp 77 tuyến đê tạm thời để ngăn mặn không cho vào vùng ngọt hóa với kinh phí khoảng 4,7 tỷ đồng tại một số huyện ven biển như: An Lương, An Minh, Hòn Đất, U Minh Thượng... “Đến nay vụ lúa Đông Xuân đã thu hoạch hơn 92 ngàn ha, đạt 30% so với tổng diện tích gieo sạ hơn 300 ngàn ha. Do gieo sạ trễ nên số diện tích lúa Đông Xuân nói trên dự kiến sẽ thu hoạch xong vào cuối tháng 3. Tính đến thời điểm này thì vùng ngọt hóa vẫn được bảo vệ an toàn nhưng hàng năm phải mất một số tiền không nhỏ đển đắp đê tạm thời cho khu vực chưa có cống ngăn mặn. Nguyên nhân là tỉnh không đủ vốn để đầu tư tiếp những công trình ngăn mặn tại các cửa sông” - ông Trung nói.  

  Tỉnh Hậu Giang nằm sâu trong đồng bằng sông Cửu long, cách xa biển nhưng tình trạng xâm mặn cũng đã diễn ra tại nhiều địa phương. Hiện tại, nước mặn theo sông Cái Lớn và kênh xáng Xà No đã xâm nhập vào các xã Hỏa Tiến, Hỏa Lựu... của thành phố Vị Thanh và các xã Vĩnh Tiến, Tân Tiến, Lương Nghĩa, Lương Tâm thuộc huyện Long Mỹ. Theo Chi cục Thủy lợi Hậu Giang, xâm nhập mặn trên địa bàn tỉnh dự kiến sẽ kéo dài đến hết tháng 5 với diện tích đất sản xuất nông nghiệp bị ảnh hưởng tới 14 ngàn ha.Tỉnh Hậu Giang cũng đã triển khai hàng loạt biện pháp phòng, chống xâm nhập mặn như đắp cống đập thời vụ, giữ nước trên đồng phục vụ sản xuất...  

  Hiện nay tỉnh Tiền Giang cũng đã và đang khẩn trương thi công 146 công trình thủy lợi nội đồng với tổng chiều dài trên 200 km nhằm chủ động lấy nước chống hạn, mặn, bảo vệ sản xuất 29 ngàn ha ở các vùng ngọt hóa gồm các huyện Chợ Gạo, Gò Công Đông, Gò Công Tây và góp phần chống hạn cho trên 4.700 ha lúa Đông Xuân gieo sạ trễ tại các xã tiếp giáp biển Đông thuộc huyện Gò Công Đông. Ngoài ra, tỉnh Tiền Giang còn đầu tư đắp 173 đập ngăn mặn tạm thời và bố trí 178 điểm bơm chống hạn để đảm bảo an toàn tối đa cho vùng ngọt hóa.  

  Còn tại tỉnh Trà Vinh,  48 cống đầu mối ven sông Tiền và sông Hậu thuộc dự án Nam Măn Thít phục vụ 176 ngàn ha với hệ thống đê bao cấp một với tổng chiều dài 138 km đã chuyển sang chế độ vận hành theo hướng tích nước ngọt, hạn chế tiêu xổ để đảm bảo có nguồn nước ngọt trong nội đồng. Đồng thời, tỉnh đã triển khai nạo vét thủy lợi, khai thông các kênh mương để tăng khả năng tích nước.  

  Ông Đoàn Tấn Triều, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Trà Vinh cho biết: Những năm trước đến thời điểm này nồng độ mặn đã chững lại, nhưng hiện tại nước mặn đã xâm nhập sâu vào khoảng 40 km và dự báo trong các tháng tiếp theo nồng độ mặn sẽ tăng lên. Đến nay, hơn 43 ngàn ha trên tổng số hơn 66 ngàn ha diện tích lúa Đông Xuân chưa thu hoạch vẫn đảm bảo an toàn. Rút kinh nghiệm những năm trước, tỉnh đã ban hành quy chế quản lý vận hành   thống nhất   các cống đầu mối để đảm bảo hiệu quả hơn nhiệm vụ bảo vệ vùng ngọt hóa. Về lâu dài, tỉnh đã đề nghị Trung ương hỗ trợ thực hiện hai dự án thủy lợi nội đồng vẫn chưa hoàn thành với tổng số vốn đầu tư 1.700 tỷ đồng. 

  Theo Tổng cục Thủy lợi - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, theo kế hoạch diện tích sản xuất vụ lúa Hè Thu tới đây là 1.685.400 ha và yêu cầu ngành nông nghiệp các tỉnh tiếp tục tăng cường phòng chống hạn, xâm mặn sản xuất. Tổng cục Thủy lợi đề nghị các địa phương tiếp tục đóng cống, đắp đập thời vụ ngăn mặn, trữ ngọt; ưu tiên nạo vét kênh mương, trục kênh chính, củng cố bờ bao  … ; đồng thời, tổ chức tuyên truyền nâng cao nhận thức người dân sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả trong sản xuất. Ở những nơi có điều kiện thuận lợi sẽ nghiên cứu quy trình tưới tiết kiệm.    

*Phải tái tạo rừng và làm đê biển 

     Huyện U Minh, tỉnh Cà Mau có đường bờ biển dài khoảng 35 km, nhưng phần lớn diện tích rừng ven biển ở đây đã bị sóng biển Tây vốn bình lặng xóa xổ. Anh Đinh Tấn Định, Phó trưởng Phòng Nông nghiệp huyện U Minh cho biết, có nơi biển lấn sâu vào đất liền gần 1 km. Phần lớn nhà dân ở xã Khánh Tiến sống ven rừng phòng hộ trước kia nay phải di dời vào sâu trong đất liền để tránh thiên tai và sóng biển nuốt mất nhà. 

     Bằng nguồn vốn hỗ trợ của trung ương, hiện tỉnh Cà Mau đang xây dựng một tuyến kè ly tâm (dùng cọc bê tông ly tâm đóng xuống biển cách bờ khoảng 100m để tạo bãi bồi trồng rừng trở lại) dài được hơn 4.200m. Cách làm này là có hiệu quả nhằm tái tạo rừng, chống sạt lở, nhưng chi phí khá cao (khoảng 30 triệu đồng/1m đê kè) ngân sách tỉnh không thể gánh nổi. 

     Hay như tuyến đê biển kiên cố ở xã Hiệp Thạnh, huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh, tuy mới hoàn thiện được 1.315m nhưng đã giữ được đất sản xuất cho người dân không bị biển xâm lấn. Ông Nguyễn Văn Kiêm, Chủ tịch UBND xã Hiệp Thạnh cho chúng tôi biết, từ năm 2007 đến nay tình trạng sạt lở bờ biển tại đây diễn ra với tốc động chóng mặt, có nơi biển xóa số từ 500 - 2.000m chiều sâu rừng phòng hộ, với tổng diện tích khoảng 160ha rừng. Hiện xã Hiệp Thạnh cần khoảng 1.500 tỷ đồng nữa để tiếp tục xây đê kiên cố. Với chiều dài bờ biển toàn xã là hơn 8km, trong khi nhà nước mới đầu tư xây được hơn 1.300m đê kiến cố, còn lại hơn 6km nữa đang bị đe dọa. 180 ha đất nông nghiệp ven biển đang nằm trong vùng cần được bảo vệ khẩn cấp, trong khi tỉnh không đủ vốn để tiếp tục đầu tư đê bao.   

     Ông Nguyễn Văn Tranh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Cà Mau đánh giá: “Mặc dù tỉnh rất quan tâm đầu tư vào hệ thống thủy lợi nhưng để hoàn thiện thì đòi hỏi một nguồn kinh phí rất lớn và vượt ngoài khả năng của tỉnh. Hiện nay, hệ thống thủy lợi của tỉnh chưa được đầu tư đồng bộ khép kín, đặc biệt là hệ thống đê biển, đê sông. Do vậy công tác chống tràn, chống ngập hằng năm gặp rất nhiều khó khăn. Qua khảo sát, nếu mực nước tiếp tục dâng như hiện nay thì trong thời gian tới có khoảng từ 60 - 90 ngàn ha đất sản xuất thuộc các huyện ven biển như: Huyện Ngọc Hiển, Năm Căn, Đầm Dơi bị ngập”.  

  Còn tại Kiên Giang có tuyến đê biển dài 208 km, dọc theo tuyến đê này là dải rừng phòng hộ ven biển với diện tích hơn 5.500 ha. Tuy nhiên, tính đến thời điểm này, tổng chiều dài các đoạn rừng đã bị thiệt hại và có nguy cơ bị thiệt cao lên đến 79 km. 

  Theo các chuyên gia về môi trường, cũng như Viện Khoa học thủy lợi miền Nam, để ứng phó với biến đổi khí hậu làm nước biển dâng, xâm nhập mặn gay gắt phải bằng giải pháp công trình kết hợp với ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chăn nuôi. Cụ thể từ trung ương tới các địa phương cần sớm có quy hoạch các công trình đê biển, đê sông, các cống đập ngăn mặn, trữ ngọt nội đồng cần ưu tiên để đầu tư xây dựng. Về vốn có thể bằng nguồn ngân sách hằng năm, tranh thủ các dự án tài trợ của quốc tế về ứng phó với biến đổi khí hậu để đầu tư. Trong phạm vi địa phương, cần huy động sức dân, kết hợp với các tổ chức quốc tế bảo vệ và phát triển rừng phòng hộ ven biển. Vì rừng có tác dụng rất lớn khi sóng biển tác động, chống sạt lở. 

  Hiện các tuyến đê biển ở đồng bằng sông Cửu Long vẫn là những mảnh ghép nhỏ lẻ, chưa thành chuỗi đê liên kết bảo vệ đất liền bởi vậy khi sóng lớn nó sẽ phá các tuyến đê vừa được xây mới này. Vì vậy cần phải có quy hoạch cụ thể, ưu tiên đầu tư vào vùng trọng yếu có mức độ sạt lở nghiêm trọng như ở bán đảo Cà Mau. 

  Giải pháp khoa học đó là nghiên cứu, lai tạo và đưa vào sản xuất các giống lúa chịu mặn, chịu hạn nhưng phải có chất lượng gạo tốt. Hiện ở Cà Mau đã đưa các giống chịu mặn vào sản xuất như giống VTE1, OM5451, ST5 (của Sóc Trăng), ST 20… cho năng suất từ 3,6 - 3,7 tấn/ha. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Cà Mau cũng đã kết hợp với Viện lúa Đồng bằng sông Cửu Long tuyển chọ giống lúa địa phương vừa chịu hạn, chịu mặn và chịu cả úng vào sản xuất như giống lúa “một bụi đỏ”. Đây là giống lúa địa phương đã bị thoái hóa, nay phục hồi đưa vào giao trồng. Đặc biết, là dự án phát triển bền vững các vùng tài nguyên ven biển do Ngân hàng Thế giới tài trợ vốn. Dự án này hỗ trợ người dân tăng cường phát triển ngành thủy sản bền vững, thực hiện các mô hình sản xuất không gây hại đến môi trường.

Theo Thái Nguyên-(Monre)


Số lượt người xem: 1724 Bản inQuay lại

TIN MỚI HƠN

TIN ĐÃ ĐƯA

Xem tiếp
Xem theo ngày Xem theo ngày